Τα ταμπλό των αυτοκινήτων ήταν γεμάτα φυσικά χειριστήρια. Κουμπιά, διακόπτες και περιστροφικά χειριστήρια που βοηθούσαν τον οδηγό να ρυθμίσει την λειτουργία των διάφορων υποσυστημάτων ενός οχήματος όμως πριν από δύο δεκαετίες περίπου άρχισε να γίνεται μία στροφή στο design όχι μόνο της καμπίνας των σύγχρονων αυτοκινήτων αλλά γενικότερα, στον τρόπο λειτουργίας τους. Από τότε που μειώθηκε το κόστος των οθονών και έγινε ευκολότερη η ενσωμάτωση τους, άρχισαν να κυριαρχούν και έχουμε φτάσει πλέον σε μία εποχή που μετράμε το μέγεθος των οθονών σε τετραγωνικά… μέτρα. Πλέον οι οθόνες κυριαρχούν τόσο οπτικά όσο και λειτουργικά αλλά οι έρευνες δείχνουν ότι αυτό δεν μας κάνει καλό. Συγκεκριμένα, μία νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον σε συνεργασία με το Toyota Research Institute δείχνει ότι ακόμα και η εκτέλεση κοινών πράξεων μας κάνει χειρότερους οδηγούς.
Στην έρευνα που συμμετείχαν 16 άνθρωποι χρησιμοποιήθηκε ένας προσομοιωτής οδήγησης και ενώ οι οδηγοί ακολουθούσαν μία σχετικά απλή διαδρομή, έπρεπε να αλληλεπιδράσουν με μία οθόνη ώστε να ολοκληρώσουν μία σειρά τεστ μνήμης που μιμούνται την νοητική προσπάθεια η οποία απαιτείται κατά την κίνηση σε τυπικές συνθήκες. Όλα αυτά ενώ το σύστημα παρακολουθούσε το βλέμμα τους, τις κινήσεις που έκαναν τα δάχτυλα τους, την διάμετρο της κόρης του ματιού και την ηλεκτροδερμική δραστηριότητα – τα δύο τελευταία μεγέθη χρησιμοποιούνται συχνά για να μετρήσουν το πνευματικό “φορτίο” ενός ανθρώπου. Ενώ οδηγούσαν λοιπόν, οι συμμετέχοντες έπρεπε να ακουμπήσουν συγκεκριμένους στόχους σε μία οθόνη 12 ιντσών ενώ ταυτόχρονα, έπρεπε να ολοκληρώσουν τρία επίπεδα τεστ μνήμης και αυτό που βρήκαν οι ερευνητές είναι ότι οι επιδόσεις των οδηγών άλλαζαν δραστικά υπό διαφορετικές συνθήκες.
Όταν προσπαθούσαν να αλληλεπιδράσουν με την οθόνη για παράδειγμα, το αυτοκίνητο άλλαζε πορεία εντός της λωρίδας κίνησης 42% πιο συχνά ενώ η αύξηση του φόρτου εργασίας δεν είχε σημαντικό αντίκτυπο στα αποτελέσματα. Η ακρίβεια και η ταχύτητα των οδηγών κατά τον χειρισμό της οθόνης μειωνόταν κατά 58% όταν οδηγούσαν και 17% επιπλέον όταν εκτελούσαν κάποιο από τα τεστ μνήμης ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι κάθε ματιά στην οθόνη ήταν κατά 26.3% πιο σύντομη υπό υψηλό πνευματικό φορτίο και το φαινόμενο κατά το οποίο το χέρι του οδηγού κινούνταν προς ένα χειριστήριο πριν αυτός το κοιτάξει αυξανόταν από το 63, στο 71% όταν ξεκινούσαν τα τεστ μνήμης. Η ομάδα των ερευνητών βρήκε επίσης ότι η αύξηση του μεγέθους των στόχων δεν είχε κάποια θετική επίδραση στην ακρίβεια των οδηγών. Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν;
Σε αυτό το σημείο και μέχρι να παρουσιαστεί κάποια τεχνολογία η οποία θα κάνει τις οθόνες περιττές, είναι μάταιο να ζητάμε την επιστροφή των φυσικών χειριστηρίων. Κάποιες εταιρίες το κάνουν αλλά τα παραδείγματα είναι λίγα και οι οθόνες δεν πρόκειται να χάσουν την κυριαρχία τους λόγω του χαμηλότερου κόστους και της ευκολίας που προσφέρουν στους μηχανικούς και τους σχεδιαστές. Αυτό που μπορούν να κάνουν οι κατασκευαστές είναι να μειώσουν τον αριθμό των μενού που πρέπει να… περιδιαβεί ο οδηγός για να επιλέξει ή να ρυθμίσει μία συγκεκριμένη λειτουργία ενώ θα βοηθούσε πάρα πολύ τον οδηγό αν το λειτουργικό σύστημα του αυτοκινήτου προσάρμοζε την επιφάνεια διεπαφής κάνοντας τα σημαντικά χειριστήρια, τις σημαντικές περιοχές της, πιο “έντονες” και ασφαλέστερες στην πρόσβαση. Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η πρόταση των ερευνητών για την χρήση αισθητήρων και συστημάτων για την ανίχνευση του πνευματικού φόρτου εργασίας ενός οδηγού και η προσαρμογή των οθονών βάσει αυτής της πληροφορίας. Με πιο απλά λόγια, οι οθόνες και τα λειτουργικά συστήματα θα πρέπει να σχεδιάζονται με γνώμονα την ασφάλεια των οδηγών και των υπόλοιπων χρηστών του δρόμου και βάσει κάποιου απροσδιόριστου οράματος που μπορεί να έχει ο κατασκευαστής.
